خلِدِينَ فِيهَآ أُولئِكَ هُمْ شَرُّ الْبَرِيَّةِ » . پس با توجّه به اين آيات فقط اهل كتاب از دائره لفظ مشرك خارج و بقيّه اصناف از عبدهء اصنام و أنجم و قمر و شمس و حيوانات را داخل مىكند . البتّه در آيات قرآن حتّى خطاب به مؤمنين كه در اعمال و عبادات خود غير خدا را شريك قرار مىدهند با عنوان فعل نه با عنوان اسم فاعل آنان را از شرك برحذر مىدارد . و يا آنان كه در اسناد امور عالم تكوين به خداى متعال شريك و انبازى قرار مىدهند هم سهمى از اين شرك مىبرند ؛ مانند آيهء شريفه : « فَإِذَا رَكِبُوا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللَهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدّينَ فَلَمَّا نَجهُمْ إِلَى الْبَرّ إِذَا هُمْ يُشْرِكُونَ » .

--> [ 1 ] و اين معنى از آنجا كه مقول به تشكيك مىباشد در همه افراد كم و بيش وجود دارد چنانچه روايات نيز بر اين مسأله دلالت دارند . امّا مشرك در اصطلاح قرآن كه مقتضى احكام خاصّ به خود مىباشد ، همان اصنافى هستند كه در بالا ذكر شد . بدين لحاظ اهل كتاب قطعاً مشمول آيه شريفه : « إِنَّمَا الْمُشْرِكُونَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هذَا » [ 2 ] نمىباشند . و امّا دلالت آيه شريفه بر اصناف از مشركين قطعى بوده و جاى هيچگونه شكّى وجود ندارد ؛ عمده مطلب در دلالت آيه بر نجاست آنهاست كه [ 1 ] - سوره العنكبوت ( 29 ) آيهء 65 . [ 2 ] - سوره التّوبة ( 9 ) قسمتى از آيهء 28 .